NBFC పూర్తి రూపం ఏమిటి?

ఏదైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క మూలధన మార్కెట్‌ను స్థూలంగా రెండు వర్గాలుగా విభజించవచ్చు: ఈక్విటీ వైపు మరియు డెట్ వైపు. ఈక్విటీ మార్కెట్‌లో స్టాక్ మార్కెట్‌తో పాటు ప్రైవేట్ ఈక్విటీ మరియు వెంచర్ క్యాపిటల్ విభాగాలు ఉంటాయి, అయితే డెట్ వైపు రుణాలు ఇవ్వడం ద్వారా బాండ్‌లు మరియు వాటి అనుబంధ రూపాలు సూచించబడతాయి.

మేము ప్రత్యేకంగా రుణాలు ఇవ్వడం గురించి చూస్తే, ఇది దేశంలో ఆర్థిక కార్యకలాపాల యొక్క అతిపెద్ద బ్లాక్‌లలో ఒకటిగా ఉంది మరియు రంగాల అంతటా వ్యాపారాలను తగ్గించడానికి కందెనగా పనిచేస్తుంది. రుణాలను బ్యాంకులు ఇతర సంస్థలు కూడా చేయవచ్చు.

అటువంటి పెద్ద వర్గం 'నాన్-బ్యాంకింగ్ ఆర్థిక సంస్థలు' (NBFIలు) లేదా 'నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీలు (NBFCలు). NBFCలను షాడో బ్యాంకులు అని కూడా పిలుస్తారు, ఎందుకంటే వాటిలో చాలా వరకు బ్యాంక్ లాగా పనిచేస్తాయి, అయితే అవి కూడా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ద్వారా కేటాయించబడిన నిబంధనల ప్రకారం పర్యవేక్షించబడుతున్నాయి మరియు పనిచేస్తాయి.

బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ కఠినంగా నియంత్రించబడినందున సంఖ్యలో పరిమితమైన బ్యాంకులకు వ్యతిరేకంగా, భారతదేశంలో 10,000 కంటే ఎక్కువ NBFCలు ఉన్నాయి.

సాంకేతికంగా, NBFC అనేది కంపెనీల చట్టం, 1956 కింద రిజిస్టర్ చేయబడిన కంపెనీ. ఇది రుణాలు మరియు అడ్వాన్సులు అందించే వ్యాపారంలో నిమగ్నమై ఉంది; షేర్లు, బాండ్లు, డిబెంచర్లు, ప్రభుత్వం లేదా స్థానిక అధికారం లేదా ఇతర సారూప్య మార్కెట్ సెక్యూరిటీలు జారీ చేసిన సెక్యూరిటీల కొనుగోలు; లీజింగ్, కిరాయి కొనుగోలు, బీమా వ్యాపారం మరియు చిట్ వ్యాపారం.

ఏది ఏమైనప్పటికీ, వ్యవసాయ కార్యకలాపాలు, పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలు, ఏదైనా వస్తువుల కొనుగోలు లేదా అమ్మకం (సెక్యూరిటీలు కాకుండా) లేదా ఏదైనా సేవలను అందించడం మరియు స్థిరాస్తి అమ్మకం/కొనుగోలు/నిర్మాణం వంటి ప్రధాన వ్యాపారమైన ఏ సంస్థను ఇది కలిగి ఉండదు.

ఒక సంస్థ యొక్క ఆర్థిక ఆస్తులు మొత్తం ఆస్తులలో 50% కంటే ఎక్కువ మరియు ఆర్థిక ఆస్తుల నుండి వచ్చే ఆదాయం స్థూల ఆదాయంలో 50% కంటే ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ప్రధాన వ్యాపారంగా ఆర్థిక కార్యకలాపాలు. ఈ రెండు ప్రమాణాలను నెరవేర్చిన కంపెనీ RBIచే NBFCగా నమోదు చేయబడుతుంది.

అందువల్ల, వ్యవసాయ కార్యకలాపాలు, పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలు, వస్తువుల కొనుగోలు మరియు అమ్మకం, సేవలను అందించడం లేదా కొనుగోలు చేయడం, అమ్మకం లేదా స్థిరాస్తిని వారి ప్రధాన వ్యాపారం చేసే కంపెనీలు మరియు చిన్న మార్గంలో ఆర్థిక వ్యాపారం చేస్తున్నట్లయితే, అవి RBIచే నియంత్రించబడుతుంది.

NBFCలను రెండు విస్తృత వర్గాలుగా వర్గీకరించవచ్చు: పబ్లిక్ డిపాజిట్‌ని అంగీకరించే NBFCలు (NBFCs-D) మరియు NBFCలు పబ్లిక్ డిపాజిట్‌ని అంగీకరించని లేదా కలిగి ఉండవు (NBFCs-ND). కేవలం 0.5% కంటే తక్కువ NBFCలు డిపాజిట్లను ఆమోదించడానికి అధికారం కలిగి ఉన్నాయి.

తర్వాత, NBFC-MFI, లేదా NBFCలతో సహా వీటి కింద ఆఫ్‌షూట్‌లు ఉన్నాయి, ఇవి తప్పనిసరిగా మైక్రోఫైనాన్స్ సంస్థలు మరియు మైక్రోలెండింగ్‌లో ఉన్న NBFCల వర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి.

దాదాపు అన్ని ఎన్‌బిఎఫ్‌సిలు తప్పనిసరిగా ఆర్‌బిఐతో రిజిస్టర్ చేయబడి ఉండాలి, అయితే అనేక ఉప-వర్గాలు నేరుగా దాని ద్వారా నిర్వహించబడవు మరియు ఇతర అధికారులతో నమోదు చేసుకోవాలి. ఉదాహరణకు, స్టాక్ బ్రోకర్లను సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) పర్యవేక్షిస్తుంది.

ముగింపు

NBFCలు ఆర్థిక పర్యావరణ వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన భాగం మరియు అవి రుణదాతల ప్రత్యామ్నాయ రూపంగా మాత్రమే కాకుండా ఇతర కార్యకలాపాలలో కూడా నిమగ్నమై ఉన్నాయి. 10,000 కంటే ఎక్కువ NBFCలు ఉన్నప్పటికీ, చాలా వరకు RBI కిందకు వస్తాయి అయితే కొన్ని నేషనల్ హౌసింగ్ వంటి ఇతర నియంత్రణ సంస్థలచే నిర్వహించబడతాయి. బ్యాంక్ మరియు SEBI.