ఆర్బిఐ బంగారు రుణ పుస్తకాల తనిఖీ: రుణగ్రహీతల విశ్వాసంపై దీని ప్రభావం
విషయ సూచిక
రుణం కోసం ఆభరణాలను తాకట్టు పెట్టడంలో కేవలం రుణ పరిమితికి అంగీకరించడం కంటే ఎక్కువ విషయాలు ఉంటాయి. రుణగ్రహీత, తాకట్టు పెట్టిన వస్తువులను ఒక నియంత్రిత ప్రక్రియ ద్వారా విలువ కట్టడం, నమోదు చేయడం, నిల్వ చేయడం మరియు తిరిగి ఇవ్వడం కోసం రుణదాతపై కూడా ఆధారపడతారు. ఆర్బిఐ తనిఖీ, బంగారు రుణ పుస్తకాల సమీక్ష అనేది రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ఒక నియంత్రిత రుణదాతపై చేసే పర్యవేక్షణలో ఒక భాగం మరియు ఇది సంబంధిత రికార్డులు మరియు నియంత్రణలు వర్తించే ఆదేశాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయో లేదో కూడా పరిశీలించవచ్చు.
ఆర్బిఐ యొక్క 'బంగారం మరియు వెండి పూచీకత్తుపై రుణాల జారీకి సంబంధించిన ఆదేశాలు, 2025' జూన్ 2025లో జారీ చేయబడ్డాయి మరియు 1 ఏప్రిల్ 2026 లోపు వాటిని తప్పనిసరిగా అమలు చేయాల్సి ఉంది. ఒక తనిఖీ అనేది రుణదాతకు ఆర్బిఐ ఆమోదం తెలిపినట్లుగా గానీ లేదా ప్రతి ఖాతాకు ధృవీకరణ పత్రం ఇచ్చినట్లుగా గానీ పరిగణించబడదు. ఆర్బిఐ పర్యవేక్షణ ఎందుకు ముఖ్యమైనదో, ఏ రికార్డులను పరిశీలించవచ్చో, పరిశీలనలోని అంశాలు రుణగ్రహీతల రక్షణకు ఎలా తోడ్పడతాయో మరియు రుణగ్రహీతలు ఏ ప్రక్రియ సంకేతాలను అంచనా వేయవచ్చో ఈ వ్యాసం వివరిస్తుంది.
ఆర్బిఐ బంగారు రుణ పుస్తకాలను ఎందుకు తనిఖీ చేస్తుంది?
నియంత్రిత సంస్థలు ఆర్థికంగా పటిష్టంగా ఉన్నాయా, నష్టభయాలను సముచితంగా నిర్వహిస్తున్నాయా మరియు వర్తించే ప్రవర్తనా అవసరాలను పాటిస్తున్నాయా అనే విషయాలను ఆర్బిఐ పర్యవేక్షణ పరిశీలిస్తుంది. ఒక బంగారు రుణ పోర్ట్ఫోలియోలో, రుణదాత తన ఆమోదిత విధానాన్ని స్థిరంగా వర్తింపజేసిందా మరియు పత్రబద్ధమైన నియంత్రణల ద్వారా తాకట్టు పెట్టిన హామీని నిర్వహించిందా అనే విషయాలను ఖాతా ఫైళ్లు మరియు సిస్టమ్ రికార్డులు సూచించగలవు.
తాకట్టు పెట్టిన బంగారంపై ఇచ్చే రుణాలకు సంబంధించి ఆర్బిఐ సెప్టెంబర్ 2024లో జారీ చేసిన కమ్యూనికేషన్, పర్యవేక్షణలో ఉన్న సంస్థలన్నింటిలో గమనించిన అవకతవకలను ఎత్తి చూపింది. వీటిలో విలువ మదింపు, ఎల్టివి పర్యవేక్షణ, వేలం పారదర్శకత, మూడవ పక్షాల వినియోగం మరియు కొన్ని నగదు సంబంధిత పద్ధతులలోని బలహీనతలు ఉన్నాయి. తదనంతరం 2025 ఆదేశాలు, పరిధిలోకి వచ్చే బ్యాంకులు మరియు ఎన్బిఎఫ్సిల కోసం ఒక ఏకీకృత చట్రాన్ని రూపొందించి, రుణగ్రహీతలకు సంబంధించిన అనేక అవసరాలను బలోపేతం చేశాయి.
అందువల్ల, ఒక ఎన్బిఎఫ్సి బంగారు రుణ నియంత్రణ తనిఖీ ముందుజాగ్రత్త, కార్యాచరణ మరియు ప్రవర్తన సంబంధిత విషయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవచ్చు. దీని లక్ష్యం పర్యవేక్షక అంచనా మరియు, అవసరమైన చోట, నివారణ చర్యలు లేదా అమలు చేయడం. దీనిని రుణదాత యొక్క ఆమోదంగా గానీ లేదా ఒక నిర్దిష్ట రుణం లేదా తాకట్టు పెట్టిన వస్తువుకు సంబంధించిన హామీగా గానీ సమర్పించకూడదు.
ఆన్-సైట్ తనిఖీ మరియు ఆఫ్-సైట్ పర్యవేక్షణ: ప్రతి దానిలో ఏమేమి ఉంటాయి
ఆర్బిఐ యొక్క పర్యవేక్షక విధానం, నియంత్రిత సంస్థ సమర్పించిన సమాచారాన్ని క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనతో కలపగలదు. క్షేత్రస్థాయికి దూరంగా చేసే పర్యవేక్షణలో, శ్రద్ధ అవసరమైన ప్రాంతాలను గుర్తించడానికి నియంత్రణపరమైన రిటర్నులు, పోర్ట్ఫోలియో డేటా మరియు మినహాయింపు నమూనాలను ఉపయోగించవచ్చు. ఆ తర్వాత క్షేత్రస్థాయి పనిలో, ఎంపిక చేసిన రికార్డులు, వ్యవస్థలు, పాలనా ఏర్పాట్లు మరియు నియంత్రణలను పరీక్షించవచ్చు.
ఖచ్చితమైన పరిధి మరియు తరచుదనం అనేవి రిస్క్ ఆధారితమైనవి మరియు ప్రతి గోల్డ్ లోన్ NBFCకి బహిరంగంగా నిర్ణయించబడవు. వాల్ట్ నియంత్రణలు, అంతర్గత ఆడిట్ మరియు ఆకస్మిక ధృవీకరణ అనేవి రుణదాత యొక్క సొంత నియంత్రణ చట్రానికి అవసరాలు; ప్రతి గోల్డ్ లోన్ రుణదాత ఆర్బిఐ తనిఖీలో వీటిని తప్పనిసరి చర్యలుగా వర్ణించకూడదు.
బంగారు రుణ పుస్తకంలో పరిశీలకులు ఏమి తనిఖీ చేయవచ్చు
ఆర్బిఐ ఒకే సార్వత్రిక బంగారు రుణ తనిఖీ జాబితాను ప్రచురించదు. అయినప్పటికీ, రుణదాతలు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిన రికార్డులు, విధానాలు మరియు నియంత్రణలను దాని ఆదేశాలు గుర్తిస్తాయి. తత్ఫలితంగా, ఆర్బిఐ అనుగుణ్యతను పరీక్షించేటప్పుడు ఈ అంశాలు సంబంధితంగా ఉండవచ్చు. 'ఆర్బిఐ ఆడిట్ ఎన్బిఎఫ్సి గోల్డ్ లోన్' అనే పదబంధం సాధారణంగా శోధించబడుతుంది, అయినప్పటికీ ఆర్బిఐ పర్యవేక్షణ లేదా తనిఖీని రుణదాత యొక్క చట్టబద్ధమైన లేదా అంతర్గత ఆడిట్ నుండి వేరుగా గుర్తించాలి.
|
తనిఖీ ప్రాంతం |
సమీక్షకు మద్దతు ఇవ్వగల రికార్డులు |
రుణగ్రహీతలకు ఇది ఎందుకు ముఖ్యం |
|
LTV మరియు క్రెడిట్ మదింపు |
ఆంక్షల డేటా, బకాయి మొత్తం, అనుషంగిక విలువ, వర్తించే LTV బ్యాండ్ మరియు ఉల్లంఘన చర్య |
వినియోగ రుణాలకు, గరిష్ట పరిమితులు ₹2.5 లక్షల వరకు 85%, ₹2.5 లక్షలకు పైబడిన మరియు ₹5 లక్షల వరకు 80%, మరియు ₹5 లక్షలకు పైబడిన రుణాలకు 75%గా ఉంటాయి. నిర్దేశించిన LTV రుణ కాలపరిమితి అంతటా వర్తిస్తుంది; ₹2.5 లక్షలకు పైబడిన రుణాలకు వివరణాత్మక క్రెడిట్ మదింపు వర్తిస్తుంది. |
|
విలువ నిర్ధారణ మరియు పరీక్షించడం |
స్వచ్ఛత, స్థూల మరియు నికర బరువు, తగ్గింపులు, సూచన ధర, చిత్రం మరియు అస్సే సర్టిఫికేట్ |
మంజూరు సమయంలో మూల్యాంకనం జరుగుతున్నప్పుడు రుణగ్రహీత తప్పనిసరిగా హాజరు కావాలి. విలువ నిర్ధారణ కోసం, గత 30 రోజుల సగటు ముగింపు ధర మరియు అర్హత కలిగిన ప్రచురిత మూలం నుండి వచ్చిన ముందు రోజు ముగింపు ధర, ఈ రెండింటిలో తక్కువ ధరను ఉపయోగిస్తారు. |
|
KYC మరియు యాజమాన్యం |
KYC స్థితి, యాజమాన్య ప్రకటన మరియు లావాదేవీ-పర్యవేక్షణ రికార్డులు |
రుణదాత తప్పనిసరిగా ఆర్బిఐ కెవైసి ఆదేశాలను పాటించాలి మరియు హామీగా ఉంచిన ఆస్తి యాజమాన్యం సందేహాస్పదంగా ఉన్నచోట రుణం ఇవ్వకూడదు. |
|
అనుషంగిక సంరక్షణ |
శాఖ నిల్వ, ఖజానా ప్రవేశం, భద్రత, అంతర్గత ఆడిట్ మరియు ఆకస్మిక ధృవీకరణ రికార్డులు |
ఈ నియంత్రణలు సురక్షితమైన నిర్వహణకు మద్దతు ఇస్తాయి మరియు నష్టం, క్షీణత లేదా వ్యత్యాసాలను గుర్తించడంలో సహాయపడతాయి. |
|
వేలం మరియు ముగింపు |
నోటీసులు, రసీదులు, రిజర్వ్-ధర రికార్డులు, రాబడి, బకాయిల సర్దుబాటు మరియు మిగులు వాపసు |
నోటీసు, వేలం, వాపసు మరియు అనుషంగిక-విడుదల అవసరాలు పాటించబడ్డాయో లేదో రికార్డులు చూపించవచ్చు. |
గమనిక: పైన పేర్కొన్న LTV శ్రేణులు RBI ఆదేశాల మేరకు వినియోగ రుణాలకు వర్తిస్తాయి. ఇవి నియంత్రణపరమైన గరిష్ట పరిమితులు మాత్రమే, వాగ్దానం చేయబడిన మంజూరు శాతాలు కావు. మంజూరైన మొత్తం హామీ విలువ నిర్ధారణకు లోబడి ఉంటుంది.payరుణ మదింపు, పత్రాలు మరియు రుణదాత విధానం.
తనిఖీ ఫలితాలు రుణగ్రహీత రక్షణకు ఎలా మద్దతు ఇవ్వగలవు
తనిఖీలో తేలిన విషయం మాత్రమే, రుణగ్రహీత నష్టపోయారని గానీ లేదా ఒక నిర్దిష్ట లావాదేవీ చెల్లదని గానీ నిర్ధారించదు. సమస్యను బట్టి మరియు అందుబాటులో ఉన్న అధికారాలను బట్టి, ఆర్బిఐ దిద్దుబాటు చర్యలు కోరవచ్చు, ఆంక్షలు విధించవచ్చు లేదా అమలు చర్యలు చేపట్టవచ్చు. ఇటువంటి చర్యలు నియంత్రణ సమ్మతికి సంబంధించినవని మరియు వినియోగదారులతో లావాదేవీల చెల్లుబాటును నిర్ధారించడానికి ఉద్దేశించినవి కావని బహిరంగ జరిమానా ఉత్తర్వులు సాధారణంగా స్పష్టం చేస్తాయి.
రుణగ్రహీతలకు, పర్యవేక్షణ యొక్క విలువ అంతర్లీన ప్రక్రియకు సంబంధించిన జవాబుదారీతనంలో ఉంది. 2025 ఆదేశాల ప్రకారం ప్రామాణికీకరించిన అసెయింగ్, వివరణాత్మక కొలేటరల్ సర్టిఫికేట్, సురక్షితమైన బ్రాంచ్ నిల్వ, రుణ ఒప్పందం మరియు కీలక వాస్తవాల నివేదికలో వర్తించే ఛార్జీల వెల్లడి, మరియు పారదర్శక వేలం విధానాలు అవసరం.
పూర్తి పునః తర్వాతpayఒప్పందం లేదా పరిష్కారం తర్వాత, తాకట్టు పెట్టిన హామీని అదే రోజున లేదా ఏ సందర్భంలోనైనా ఏడు పనిదినాలలోపు తిరిగి ఇవ్వాలి. వేలం ద్వారా వచ్చిన పూర్తి సొమ్ము అందిన ఏడు పనిదినాలలోపు, వేలంలో మిగిలిన మొత్తాన్ని వాపసు చెల్లించాలి. బంగారు రుణదాత ఆర్బిఐ తనిఖీ రికార్డులు అటువంటి అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయో లేదో పరీక్షించవచ్చు, కానీ అది అన్ని క్రెడిట్, మార్కెట్ లేదా కార్యాచరణపరమైన నష్టాలను తొలగించదు.
నియంత్రిత బంగారు రుణదాతలో రుణగ్రహీతలు ఏమి చూడగలరు
వ్యక్తిగత తనిఖీ నివేదికలు సాధారణంగా రుణగ్రహీతలకు అందుబాటులో ఉండవు, మరియు ప్రభుత్వ అమలు చర్య లేకపోవడం వల్ల ప్రతి నియంత్రణ పరీక్షించబడిందని లేదా ఉత్తీర్ణత సాధించిందని రుజువు కాదు. డాక్యుమెంటేషన్ మరియు అనుషంగిక-నిర్వహణ ప్రక్రియలో మరింత ఉపయోగకరమైన సంకేతాలను కనుగొనవచ్చు:
- ఆ సంస్థ యొక్క ఖచ్చితమైన చట్టపరమైన పేరు, ఆర్బిఐ నియంత్రిత సంస్థల సంబంధిత జాబితాలో కనిపిస్తుంది.
- కీలక వాస్తవాల నివేదిక మరియు రుణ ఒప్పందం వార్షిక శాతం రేటు, వర్తించే ఛార్జీలు, తిరిగి స్పష్టంగా నిర్దేశిస్తాయిpayనిర్మాణ మరియు వేలం నిబంధనలు.
- రుణగ్రహీత సమక్షంలో పరీక్ష జరుగుతుంది, మరియు రుణగ్రహీత స్వచ్ఛత, స్థూల మరియు నికర బరువు, తగ్గింపులు, ఒక చిత్రం మరియు అంచనా వేయబడిన విలువను నమోదు చేసే ధృవీకరణ పత్రాన్ని అందుకుంటారు.
- రుణదాత అందుబాటులో ఉన్న ఫిర్యాదుల పరిష్కార మార్గాన్ని గుర్తిస్తుంది. వర్తించే అంబుడ్స్మన్ ఫ్రేమ్వర్క్కు లోబడి, మొదట నియంత్రిత సంస్థను సంప్రదించిన తర్వాత, అర్హత కలిగిన పరిష్కారం కాని ఫిర్యాదును ఆర్బిఐ ఫిర్యాదుల నిర్వహణ వ్యవస్థకు తీసుకువెళ్లవచ్చు.
ఈ సూచికలు భారతదేశంలోని NBFCల సురక్షిత బంగారు రుణాల గురించిన విస్తృతమైన వాదన కంటే ఎక్కువ అర్థవంతమైనవి . నియంత్రిత రుణదాత భారతదేశంలోని వర్తించే బంగారు రుణ నిబంధనలకు బాధ్యత వహిస్తాడు , అయితే అర్హత, విలువ, మంజూరు మరియు ఉత్పత్తి నిబంధనలు సందర్భాన్ని బట్టి మారుతూ ఉంటాయి.
ముగింపు
రుణగ్రహీత విశ్వాసం అనేది కేవలం నియంత్రణ సంస్థల ఆమోదం లభించిందనే సాధారణ వాదనపై కాకుండా, రుణదాత పరిశీలించదగిన పత్రబద్ధమైన ప్రక్రియను అనుసరిస్తున్నాడా లేదా అనే దానిపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది: స్థిరమైన విలువ మదింపు, సరైన LTV నిర్వహణ, పూర్తి KYC మరియు యాజమాన్య రికార్డులు, సురక్షితమైన అదుపు, పారదర్శకమైన వేలం రికార్డులు మరియు తాకట్టు పెట్టిన వస్తువులను సకాలంలో తిరిగి ఇవ్వడం వంటివి.
ఆర్బిఐ తనిఖీ, బంగారు రుణ పుస్తకాల సమీక్ష నియంత్రణ లోపాలను గుర్తించి, దిద్దుబాటు లేదా అమలు చర్యలకు దారితీయవచ్చు. అదే సమయంలో, ఎన్బిఎఫ్సి బంగారు రుణ నియంత్రణ తనిఖీ అనేది విస్తృత పర్యవేక్షణ మరియు అంతర్గత-నియంత్రణ చట్రంలో ఒక అంశం మాత్రమే. ఈ వ్యాసం పర్యవేక్షణ యొక్క ఉద్దేశ్యం, సమీక్షకు మద్దతునిచ్చే రికార్డులు మరియు 2025 ఆదేశాలతో ముడిపడి ఉన్న రుణగ్రహీతల రక్షణల గురించి వివరించింది. ఆచరణాత్మకంగా చెప్పాలంటే, ఒక రుణదాత ఆర్బిఐ తనిఖీలో "ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు" అనే నిరాధారమైన వాదన కంటే, కెఎఫ్ఎస్, అనుషంగిక ధృవీకరణ పత్రం, రుణ ఒప్పందం, వేలం నిబంధనలు మరియు ఫిర్యాదుల ప్రక్రియ మూల్యాంకనానికి మరింత ఉపయోగకరమైన ఆధారాన్ని అందిస్తాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
బంగారు రుణాలకు సంబంధించి ఆర్బిఐ కొత్త నిబంధనలు ఏమిటి?
2025 ఆదేశాలు, రుణదాతలు 1 ఏప్రిల్ 2026 లోపు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సినవి, అర్హత కలిగిన బంగారం మరియు వెండి అనుషంగికపై ఇచ్చే రుణాల కోసం అవసరాలను సమన్వయం చేస్తాయి. వాటిలో వినియోగ రుణాల LTV గరిష్ట పరిమితులు, రుణగ్రహీత ప్రస్తుత అసెయింగ్, అనుషంగిక రికార్డులు, వినియోగ బుల్లెట్ రుణాలకు 12 నెలల గరిష్ట పరిమితి, వేలం భద్రతలు మరియు పూర్తి వాపసు తర్వాత అనుషంగిక విడుదల కాలపరిమితులు ఉన్నాయి.payఒప్పందం లేదా పరిష్కారం.
బంగారు రుణానికి వర్తించే ఐదు ముఖ్యమైన తనిఖీలు ఏమిటి?
సంబంధిత తనిఖీలలో కేవైసీ మరియు యాజమాన్యం, స్వచ్ఛత మరియు నికర బరువు, నిర్దేశిత విలువ, వర్తించే ఎల్టివి మరియు క్రెడిట్ అంచనా, ఇంకా కస్టడీ మరియు వేలం రికార్డులు ఉండవచ్చు. ఈ వర్గాలు ముఖ్యమైన నియంత్రణలను సంగ్రహిస్తాయి; ఇవి ప్రచురించబడిన సార్వత్రిక ఐదు-పరీక్షల ఆర్బిఐ తనిఖీ చెక్లిస్ట్ కాదు. అండర్రైటింగ్ మరియు పర్యవేక్షణ పరిధి మారవచ్చు.
రుణదాత బంగారు రుణాన్ని ఎలా ధృవీకరిస్తారు?
రుణదాత సాధారణంగా గుర్తింపు మరియు యాజమాన్యాన్ని ధృవీకరించి, అర్హత గల బంగారాన్ని పరీక్షించి, దాని బరువు మరియు స్వచ్ఛతను నమోదు చేసి, అర్హత గల లోహానికి విలువ కట్టి, వర్తించే LTVని లెక్కించి, రుణ పత్రాలను పూర్తి చేస్తారు. మంజూరు సమయంలో జరిగే పరీక్షకు రుణగ్రహీత తప్పనిసరిగా హాజరు కావాలి మరియు నిర్దేశించిన అనుషంగిక ధృవీకరణ పత్రాన్ని పొందాలి. ఆమోదం అనేది మదింపు మరియు రుణదాత విధానానికి లోబడి ఉంటుంది.
రుణదాతలు బంగారు రుణాల కోసం సిబిల్ లేదా మరో క్రెడిట్ బ్యూరో స్కోర్ను తనిఖీ చేస్తారా?
ఆర్బిఐకి వివరణాత్మక క్రెడిట్ మదింపు అవసరం, ఇందులో తిరిగిpayఅర్హత గల హామీపై మొత్తం రుణాలు ₹2.5 లక్షలు దాటినప్పుడు రుణ సామర్థ్య మదింపు. ప్రతి బంగారు రుణానికి సిబిల్ (CIBIL) తనిఖీ అవసరమని ఆదేశాలలో పేర్కొనలేదు. ఒక రుణదాత తన రుణ విధానం, ఉత్పత్తి రూపకల్పన మరియు ఇతర వర్తించే అవసరాలకు అనుగుణంగా క్రెడిట్-బ్యూరో సమాచారాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.
బంగారు రుణానికి ఎవరు అర్హులు కాకపోవచ్చు?
తాకట్టు పెట్టిన ఆస్తి యాజమాన్యంపై సందేహం ఉన్నప్పుడు రుణదాత రుణం ఇవ్వకూడదు. పరిమితంగా పేర్కొన్న మినహాయింపులకు లోబడి, ప్రాథమిక బంగారంపై మరియు ఇప్పటికే మరొక రుణదాత యొక్క రుణగ్రహీత తాకట్టు పెట్టిన ఆస్తిపై కూడా రుణాలు ఇవ్వడం పరిమితం చేయబడింది. ఇతర అర్హతా షరతులు వర్తించే చట్టం, కేవైసీ, ఆస్తి అంగీకారం, మొదలైన వాటిపై ఆధారపడి ఉంటాయి.payరుణ మదింపు మరియు రుణదాత విధానం.
బంగారు రుణ పుస్తకాన్ని తనిఖీ చేసేటప్పుడు ఆర్బిఐ ఏమి చూస్తుంది?
దీని పరిధి, బహిరంగంగా నిర్దేశించిన ఒకే ఒక్క తనిఖీ జాబితాపై కాకుండా, ప్రమాదంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సంబంధిత అంశాలలో LTV, విలువ మదింపు, KYC, యాజమాన్యం, రుణ మదింపు, అనుషంగిక నియంత్రణలు, వేలంపాటలు, వెల్లడింపులు మరియు నివేదనలు ఉండవచ్చు. రికార్డుల తనిఖీ అనేది ఒక పర్యవేక్షక చర్య; అది ప్రతి ఖాతాకు ధృవీకరణ పత్రం ఇవ్వడం గానీ లేదా తాకట్టు పెట్టిన బంగారానికి హామీ ఇవ్వడం గానీ కాదు.
నిరాకరణ: ఈ బ్లాగ్లోని సమాచారం సాధారణ ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే మరియు ఎటువంటి ముందస్తు నోటీసు లేకుండా మారవచ్చు. ఇది చట్టపరమైన, పన్ను లేదా ఆర్థిక సలహా కాదు. పాఠకులు వృత్తిపరమైన మార్గదర్శకత్వం పొందాలి మరియు వారి స్వంత విచక్షణతో నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి. ఈ కంటెంట్పై ఆధారపడటం వల్ల కలిగే ఏ పరిణామాలకైనా IIFL ఫైనాన్స్ బాధ్యత వహించదు. మరింత చదవండి